Author Archives: Dr. J. R. Mehta

આપણા અર્ધશિક્ષિત મિત્રો પ્રશ્નો કરતા જોવા મળે છે કે શું ભારતનું અસ્તિત્વ બ્રિટિશર્સના આવવાની પહેલા હતું? આ વાર્તાલાપમાં સંક્રાન્ત સાનુ અમુક સ્વાભાવિક તો અમુક ગહન દલીલ અને જાણકારી આપી સિદ્ધ કરે છે કે ભારતનું એક સાંસ્કૃતિક એકમ તરીકે અસ્તિત્વ હજારો વર્ષોથી રહ્યું છે, વેદ અને પુરાણના સમયથી. “ભાઈ ઇન્ડિયા નહોતું તો ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની નામ …

Continue reading “ભારત શું એક રાષ્ટ્ર છે?”

સરસ્વતી માતા ભારતીય સંસ્કૃતિનો અવિભાજ્ય અંગ છે. તે વિદ્યા, જ્ઞાન, ડહાપણ અને સૌંદર્યના દેવી છે. પરંતુ સરસ્વતી દેવી કે માતા બીજા સ્વરૂપમાં પણ ભારતીય સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલા છે અને તે છે નદીનું સ્વરૂપ. આપણે પ્રયાગરાજ જઇયે તો ત્યાં ત્રિવેણી સંગમ છે-ત્રણ નદીઓ ગંગા, યમુના અને સરસ્વતીનો સંગમ. સરસ્વતી નદી ગુપ્ત છે તેમ કહેવાય છે પરંતુ …

Continue reading “સરસ્વતી માતા અને ભારતીય સંસ્કૃતિ”

રાજા રામમોહન રોયને એક હિન્દુ સુધારક ગણવા કે નહિ તે મોટો પ્રશ્ન છે કેમ કે આપણને તે આપણા અંદરના માણસ લાગે પરંતુ વાસ્તવમાં તે ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના નોકર હતા. તેમને ઘણી વાતોમાં ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ સાથે જ કામ કર્યું છે, તેઓ પાછળથી ખ્રિસ્તી ધર્મમાં કન્વર્ટ થયા હતા અને તેમનું મૃત્યુ પણ ઇંગ્લેન્ડમાં જ થયું અને ત્યાંજ …

Continue reading “રામ મોહન રોય અને હિન્દુ સમાજની સુધારણા!”

Algebra (બીજગણિત) શબ્દ al-Khwārizmī નામના વિદ્વાન દ્વારા લખાયેલ પુસ્તકમાંના શબ્દ “al jabr” પરથી આવ્યો છે.  તે બગદાદમાં સ્થાયી થયેલો ગણિત અને વિજ્ઞાનનો વિદ્વાન હતો.  બગદાદ તે વખતે વિશ્વનું જ્ઞાન-વિજ્ઞાનના આદાનપ્રદાનનું કેન્દ્ર બન્યું હતું।  તેણે ઘણા ગ્રીક અને સંસ્કૃત ગ્રંથોનું પણ ભાંષાન્તર કર્યું છે.  તેણે  “ભારતીય ગણક પદ્ધતિ  (computation method)” અને “ભારતીય અંકગણિતમાં સરવાળા અને બાદબાકી” …

Continue reading “Algebra (બીજગણિત) શબ્દ અને તેનો ભારતીય અનુબંધ”

The word algebra comes from a word, “al-Jabr” used by Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī (Around 750-850 AD) in a book he wrote that systematically described the solutions of linear and quadratic problems by reducing them to simpler problems. He worked in Baghdad as a scholar at the House of Wisdom established by Caliph al-Ma’mūn, where he studied the …

Continue reading “Algebra: Origin and India Connection”

વિશ્વ મહિલા દિવસ વખતે સ્ત્રી અને પુરુષની સમાનતા વિષે અને સ્ત્રી પુરુષ સમોવડી છે, તેવી વાતો અચૂક સાંભળવા મળશે જ. દુર્ભાગ્યપણે ઘણી વાર આવી વાતોમાં બુદ્ધિ, વિચાર કે સમજણની ઊંડાણ નો અભાવ દેખાય છે. પહેલાથી આપણી બુદ્ધિને એવું જ શીખવાડવામાં આવ્યું છે કે દ્વંદ્વ (બે વિરોધાભાસી કે ભિન્ન વાતો)માંની એક વાત સારી હોય અને તેની …

Continue reading “સ્ત્રી અને પુરુષ: સમાન કે અસમાન? પ્રતિસ્પર્ધી કે પૂરક?”

Be yourself; Everyone else is already taken. — Oscar Wilde. This is the first post on my new blog. I’m just getting this new blog going, so stay tuned for more. Subscribe below to get notified when I post new updates.